SAKRAMENT KAPŁAŃSTWA
Przez sakrament chrztu stajemy się
członkami Kościoła — ludu Bożego i Mistycznego Ciała Chrystusa. Przez
sakrament bierzmowania Zbawiciel wyznacza nam i równocześnie uzdalnia nas do
nowych zadań związanych z budowaniem Kościoła. Podobnie i sakrament święceń
kapłańskich, uzdalnia do bardzo ważnej dla życia i wzrostu Kościoła posługi,
przez którą równocześnie oddawana jest chwała Bogu.
1. Jakie zadania
zlecone przez Chrystusa apostołom maję wypełniać również kapłani? Mt
28,18-20; Łk 22,19; J 20,22-23
Zbawiciel wybrał dwunastu najbliższych
swoich współpracowników - apostołów, którym, zlecił dzieło przekształcania
świata w królestwo Boże, wyzwolone z mocy grzechu i szatana, a oddane Bogu i
uświęcone. Dlatego też nakazał im głosić Ewangelię wszelkiemu stworzeniu
(por. Mt 28,18-20), sprawować Eucharystię na Jego pamiątkę (por. Łk 22,19)
oraz odpuszczać grzechy (por. J 20,22-23). Również kapłani mają troszczyć
się o królestwo Boże, czyli mają budować Kościół, Mistyczne Ciało Chrystusa,
a przez to przyczyniać się do zbawienia świata i do uwielbienia Boga. Tak
jak apostołowie, kapłani powołani są do głoszenia światu Ewangelii Jezusa
Chrystusa, do szafowania sakramentami, głównie zaś - do sprawowania
Eucharystii oraz udzielania rozgrzeszenia.
2. Ile jest stopni
kapłaństwa?
Od końca I wieku Kościół zna trzy stopnie
kapłaństwa hierarchicznego: diakonat, prezbiterat i biskupstwo. Obecnie,
zanim kandydat przyjmie święcenia diakonatu, następuje tzw. admissio, czyli
włączenie go do stanu duchownego, a jeszcze wcześniej - udzielenie posługi
lektoratu i akolitatu. Wszyscy ochrzczeni mają udział w tzw. powszechnym lub
królewskim kapłaństwie. Różni się jednak ono od kapłaństwa hierarchicznego i
nie jest jednym z jego stopni.
3. Jakich darów udziela
sakrament święceń? 1 Tm 4,14; 2 Tm 1,6
Każde ze święceń: diakonat, prezbiterat i
biskupstwo, wyciska odrębny charakter sakramentalny i tym samym w szczególny
sposób upodabnia człowieka do Chrystusa Kapłana, Proroka i Pasterza. W tej
potrójnej funkcji Chrystusa - kapłańskiej, prorockiej, zwanej inaczej
nauczycielską, i pasterskiej, czyli królewskiej - ma udział każda wyświęcona
osoba. Przez charakter sakramentalny wyświęcony należy w szczególny sposób
do Chrystusa i do Jego Kościoła. Istotą życia kapłańskiego powinno zatem być
współdziałanie z Chrystusem ofiarującym się, nauczającym i kierującym świat
ku Ojcu. „Prezbiterzy bowiem przez święcenia i misję, otrzymywaną od
biskupów, zostają wyniesieni do służenia Chrystusowi Nauczycielowi,
Kapłanowi i Królowi, uczestnicząc w Jego posłudze, dzięki której Kościół,
tutaj na ziemi, nieustannie rośnie jako Lud Boży, ciało Chrystusa i
Świątynia Ducha Świętego” (DK 1). Kapłani „poświęceni Bogu nowym sposobem w
momencie przyjęcia święceń, stają się żywymi narzędziami Chrystusa Wiecznego
Kapłana, aby mogli kontynuować przez wieki Jego przedziwne dzieło, które
skutecznością z wysoka odnowiło cały rodzaj ludzki” (DK 12). Każde ze
święceń kapłańskich uintensywnia również życie Boże w człowieku i udziela
łask potrzebnych do wypełniania różnych zadań związanych z kapłańską
posługą. Tego zespolenia z Chrystusem Kapłanem, Prorokiem i Pasterzem,
uintensywnienia życia Bożego oraz udzielenia różnych darów dokonuje Duch
Święty udzielany w sakramencie święceń.
4. Dlaczego kapłanów
obowiązuje życie w celibacie? Mt 19,12
Kościół zachodni nakłada na swoich
kapłanów obowiązek zachowania celibatu, czyli bezżeństwa. Oprócz względów
praktycznych wiele racji teologicznych przemawia za stałym utrzymaniem tej
praktyki. Przez bezżeństwo kapłan ma upodobnić się do Jezusa Chrystusa,
który nie zawarł małżeństwa, lecz poświęcił się wyłącznie pracy
apostolskiej. Celibat ma być znakiem, że kapłan związany jest i oddany nie
tylko jednej osobie lub swojej rodzinie, lecz wspólnocie Kościoła, podobnie
jak Chrystus, który - ściśle zjednoczony ze swoim Mistycznym Ciałem,
Kościołem - stale się o niego troszczy, ożywia go i umacnia. Przez „celibat
zachowywany ze względu na Królestwo Niebieskie prezbiterzy są poświęceni
Chrystusowi z nowych i wyjątkowych powodów, łatwiej niepodzielnym sercem
trwają przy Nim, z większą swobodą w Nim i przez Niego poświęcają się
służbie Boga i ludzi, sprawniej służą Jego Królestwu i dziełu
nadprzyrodzonego odrodzenia i stają się w ten sposób zdatniejszymi do
przyjęcia szerszego ojcostwa w Chrystusie... Stają się oni ponadto żywym
znakiem tego przyszłego świata, obecnego już przez wiarę i miłość, w którym
synowie zmartwychwstania ani nie wychodzą za mąż, ani się żenią” (DK 16).
Życie w celibacie nie może jednak wypływać z pogardy dla małżeństwa, które
przecież jest również sakramentem, drogą do świętości i stanowi także jedną
z form budowania Kościoła.
5. Dlaczego kobiety nie
przyjmują święceń kapłańskich?
Stała praktyka Kościoła nieudzielania
święceń kapłańskich kobietom nie wynika z pogardy dla nich ani z
przekonania, że są gorsze od mężczyzn. Głównym argumentem przemawiającym za
podobną praktyką jest to, że Chrystus nie powołał żadnej kobiety do grona
apostołów. Jezus nie zrobił tego, chociaż wcale nie gardził niewiastami, i w
wielu wypadkach, ku wielkiemu zgorszeniu otoczenia, traktował je inaczej niż
wymagały tego utarte formy kulturowe, zwyczaje i uprzedzenia. I tak np.
Jezus rozmawiał z Samarytanką, co nawet ją samą zdziwiło, gdyż żaden Żyd nie
zdobyłby się na coś podobnego (por. J 4,7-9.27); pozwolił kobiecie,
prowadzącej w mieście grzeszne życie, oblewać łzami swoje stopy, wycierać je
włosami, całować i namaszczać olejkiem, co wywołało oburzenie otoczenia
(por. Łk 7,36-50); godził się na to, by kobiety chodziły z Nim i apostołami
i pomagały im (por. Łk 8,1-3); potrafił dać za wzór do naśladowania kobietę,
ubogą wdowę (por. Łk 21,1-4). A jednak, pomimo szacunku do kobiet, pomimo
tego, że Jezus nimi nie gardził, że potrafił przełamywać różne uprzedzenia i
zwyczaje wynikające z kultury Wschodu, nie powołał żadnej niewiasty do grona
apostołów. Z tego też względu Kościół nie udziela kobietom święceń
kapłańskich, chociaż przypomina im o konieczności aktywnego apostołowania,
wynikającego z przyjęcia sakramentu chrztu i bierzmowania, z udziału w tzw.
powszechnym kapłaństwie ludu Bożego.