POTRZEBA CIĄGŁEGO
NAWRACANIA SIĘ
Sakrament pojednania ma nas
nie tylko uwolnić od grzechów, doprowadzić do jedności z Bogiem i Kościołem,
lecz ma nas wewnętrznie nawrócić. Pełna przemiana człowieka jest rezultatem
zarówno działania łaski Bożej, jak i jego współdziałania z nią. Sakrament
pokuty jest sakramentem Bożego miłosierdzia i sakramentem nawrócenia,
przemiany człowieka.
1. Co znaczy, że Bóg
przebacza nam grzechy? Kol 1,21-23
Często wyobrażamy sobie, że
oburzony i zły na nas Bóg, pod wpływem naszego żalu i wyznania grzechów,
przestaje się gniewać, denerwować i mówi: „No, już dobrze, przebaczam ci”.
Jest to bardzo naiwne rozumienie przebaczenia grzechów. Odpuszczenie win nie
oznacza, że Bóg przestał „być na nas zły” i zaczął nas na nowo kochać, bo
Jego miłość jest niezmienna. Doznanie Bożego miłosierdzia i przebaczenia to
takie otwarcie się na Boga przez żal i skruchę, żeby mógł On w nas działać
mocą swej uświęcającej łaski. Przebaczenie Boże to nie tyle zmiana Jego
uczuć względem nas, ile nasza przemiana i uświęcenie dokonane przez Bożą
łaskę. Dostąpienie w sakramencie pojednania przebaczenia grzechów oznacza
obdarowanie nas przez Boga łaskami, odrodzenie, wewnętrzne przetworzenie i
zjednoczenie z Nim. W momencie uzyskania Bożego przebaczenia nie On, lecz my
się zmieniamy, ponieważ otrzymujemy dar Jego życia i z Nim zostajemy
pojednani. Dzięki doznanej przemianie przestajemy być grzesznikami, wrogami
Boga i stajemy się ludźmi świętymi, uświęconymi przez łaskę, upodobnionymi
do Pana (por. Kol 1,21-22).
2. Na czym polega
nawracanie się ukazane przez tzw. warunki dobrej spowiedzi? Mk 1,14-15
Przez swoją łaskę Bóg chce
nas tak przekształcić, abyśmy się stali święci, doskonali i w pełni
kochający. Przeszkodą w tym udoskonaleniu jest grzech będący egoistycznym
zaprzeczeniem miłości. Bóg szanuje naszą wolność i nie chce nas przymuszać
do zmiany życia. On czeka na dobrowolną przemianę nas samych, chce, abyśmy
pokochali Go i zaprzyjaźnili się z Nim bez jakiegokolwiek przymusu.
Nawracanie się polega na tym, że — odrzucając grzeszny, egoistyczny sposób
myślenia, działania i życia — staramy się w pełni Bogu zawierzyć, zaufać Mu,
kochać Go ponad wszystko i służyć Mu bez reszty. Prawdziwe nawrócenie wymaga
również zerwania z egoizmem i wkroczenia na drogę miłości i służby braciom.
Nawracający się człowiek przestaje żyć dla siebie po to, by żyć dla Boga i
dla bliźnich. Nawrócić się, znaczy przestać czynić zło i zacząć autentycznie
kochać.
Nawrócenie jest procesem
wewnętrznym mającym swoje etapy. Pierwszym krokiem zmierzającym ku
przemianie jest uznanie swojej grzeszności i egoizmu. Dokonuje się to w
czasie rachunku sumienia. Jeśli mamy w sobie miłość wzbudzoną przez łaskę,
świadomość grzechów doprowadzi nas do ubolewania nad tym, że znieważyliśmy
Boga, że skrzywdziliśmy bliźnich. To ubolewanie nazywamy żalem za grzechy.
Cierpienie z powodu wyrządzonych Bogu i ludziom zniewag prowadzi do
kolejnego etapu nawrócenia, którym będzie postanowienie poprawy, czyli
decyzja wkroczenia na drogę miłości do Boga i do ludzi. Wyznanie grzechów
jest uzewnętrznieniem naszego nawrócenia się, jest przyznaniem się do swoich
błędów i wyrażeniem skruchy. Oskarżenie siebie przed Bogiem i kapłanem w
sakramencie pojednania wyraża chęć rozpoczęcia nowego życia, opartego na
miłości do Boga i braci. I wreszcie zadośćuczynienie stanowi kolejny etap
nawrócenia: kto kocha, ten nie przejdzie obojętnie obok wyrządzonych przez
siebie krzywd, ten zacznie wszystko naprawiać i wynagradzać innym
spowodowane zło.
W sakramencie pokuty
spotykamy się z miłosiernym Bogiem. Dzieło pojednania jest owocem działania
trzech osób Trójcy Świętej: Ojca, Syna i Ducha Świętego. W skruszonym i
żałującym grzeszniku dokonuje się, pod wpływem łaski Bożej, głęboka
przemiana i nadprzyrodzone odrodzenie. Pogrążony w śmierci grzechowej
człowiek odzyskuje dar życia Bożego, nazywany usprawiedliwieniem lub łaską
uświęcającą. To przekształcenie nie dokonuje się jednak bez świadomego i
dobrowolnego współdziałania człowieka polegającego na ciągłym nawracaniu
się. Istotą tego nawrócenia - możliwego do zrealizowania dzięki ciągłemu
uprzedzającemu i towarzyszącemu działaniu łaski Bożej - jest przejście z
grzechu, egoizmu, służenia wyłącznie sobie do postawy szczerej miłości do
Boga i do człowieka. Omówmy dokładniej etapy nawracania się, nazywane
warunkami dobrej spowiedzi.