Według kronik jasnogórskich, kardynał Joseph Ratzinger był na Jasnej Górze dwukrotnie.
Druga wizyta miała miejsce trzy lata temu, 26 maja 2002 r. Kardynał Joseph Ratzinger, jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary, przybył na Jasną Górę nazajutrz po święceniach biskupich biskupa radomskiego Zygmunta Zimowskiego, które miały miejsce w katedrze radomskiej. To właśnie z rąk kard. Ratzingera bp Zimowski przyjął sakrę biskupią.
Kard. Joseph Ratzinger przewodniczył na Jasnej Górze Mszy św. przed Cudownym Obrazem o godz. 12.00. Dostojnych gości powitał przeor Jasnej Góry o. Marian Lubelski.
W homilii na Jasnej Górze kard. Joseph Ratzinger mówił m.in.: „Nasze świętowanie, nasza uroczystość jest niczym innym, jak wdzięcznością Bogu za to, że jest. Za to, że nas kocha, za Jego miłość. I tę wdzięczność Mu wyrażamy i manifestujemy jego chwałę. Jesteśmy wdzięczni Bogu w Trójcy jedynemu za to, iż nasza egzystencja nie jest czymś niewiadomym, wiemy, skąd pochodzimy, wiemy, dokąd świat zmierza – że znajduje kulminację w Bogu, który jest Ojcem, Synem i Duchem. To jest ta głębia naszej wiary. I nasza radość właśnie polega na tym, iż wiemy o naszej przeszłości, wiemy, skąd świat i człowiek pochodzi, i jaka jest nasza przyszłość. Nasz początek to miłość. Cały świat jest miłością, stworzony jest z miłości. Naszym przeznaczeniem, naszym celem ostatecznym jest powrót do Miłości Odwiecznej.
Nie można byłoby tutaj nie wspomnieć o Matce Najświętszej, doskonałym dziele stwórczym Boga. Maryja podczas całej swojej egzystencji wyrażała zawsze swoje tak wobec woli Bożej. Nic nie podejmowała z własnej woli. W posłuszeństwie chciała być obrazem woli Bożej, Jego miłości, i ukazywała ten przykład całemu światu.
Zwracając nasze oczy ku obliczu Matki Najświętszej możemy dostrzec to Jej ‘tak’ wobec ciągłego, nieustannego wypełniania woli Bożej. To Jej ‘fiat’, to jej ‘tak’ jest również zaproszeniem skierowanym do nas, abyśmy tak, jak Ona czynili i podejmowali wolę Bożą w naszym życiu”.
Ks. kard. Ratzinger zwiedziwszy sanktuarium powiedział w wywiadzie dla Biura Prasowego Jasnej Góry i Radia Jasna Góra: „Jak dobrze być katolikiem, jak dobrze być tutaj, u Matki Bożej. Widzieć modlitwę, która prowadzi do Boga, widzieć całą atmosferę sanktuarium”.
Pierwsza wizyta kard. Josepha Ratzingera na Jasnej Górze miała natomiast miejsce 11 i 12 września 1980 r. Kard. Ratzinger uczestniczył w pielgrzymce przedstawicieli Konferencji Episkopatu Niemiec z Episkopatem Polski na Jasnej Górze.
11 września w godzinie Apelu Jasnogórskiego na Jasną Górę przyjechała szesnastoosobowa delegacja Konferencji Episkopatu Niemiec z jej przewodniczącym kard. Józefem Höffnerem z Kolonii na czele. W skład delegacji wchodzili m.in.: kard. Józef Ratzinger z Monachium, kard. Herman Volk z Mainz, abp Joachim Degenhard z Paderborn oraz biskupi: Franciszek Hengsbach z Essen, Edward Schick z Fuldy i Jerzy Moser z Rottenburga. Delegacji towarzyszyło z Warszawy kilku biskupów polskich z kard. Franciszkiem Macharskim i ks. bpem Bronisławem Dąbrowskim.
Na dziedzińcu jasnogórskiego klasztoru Gości pozdrowił o. Józef Płatek, generał paulinów, prowadząc ich do Kaplicy Matki Bożej, gdzie przy wejściu nastąpiło liturgiczne powitanie przez przeora Jasnej Góry o. Konstancjusza Kunza w otoczeniu liczącej blisko 100 osób wspólnoty klasztornej. W drugiej części Kaplicy oczekiwał cały Episkopat Polski z kard. Stefanem Wyszyńskim na czele.
Przy dźwiękach pieśni „Gaude Mater Polonia” granej na trąbach cały orszak doszedł do ołtarza Matki Bożej, gdzie nastąpiło uroczyste odsłonięcie Cudownego Obrazu. Po wspólnym śpiewie „Maryjo, Królowo Polski” przemówił ks. Prymas. Witając w duchowej stolicy Polski pasterzy kościoła katolickiego w Niemczech życzył m.in., by Goście czuli się dobrze w Polsce, „zwłaszcza w obliczu Tej, która łączy odkupione dzieci Chrystusa w Betlejem, na Drodze Krzyżowej i na Kalwarii życia rodziny ludów i narodów”.
W odpowiedzi ks. kardynał Höffner w imieniu delegacji Niemieckiej Konferencji Biskupów i całego Kościoła w Niemczech złożył podziękowanie za zaproszenie do Polski zaznaczył, że przybywają jako pielgrzymi najpierw na Jasną Górę, (...) aby w historycznym i godnym pamięci miejscu polskim współbraciom w Episkopacie i całemu narodowi okazać uszanowanie i wspólnie oddać się Matce Bożej, która jest Matką wszystkich, Matką Europy, Matką chrześcijaństwa i Królową Pokoju.
Te myśli wyraża wotum, płaskorzeźba w złoconym brązie o wymiarach 40 na 35 cm przedstawiająca Maryję z Dzieciątkiem Jezus trzymającym w prawej dłoni dwie gałązki oliwne – znak pokoju. Pod płaszczem Maryi chronią się postacie symbolizujące naród polski i niemiecki, a u stóp Maryi klęczy św. Bonifacy – apostoł Niemiec. Całą rzeźbę otacza wieniec piętnastu medalionów przedstawiających tajemnice różańcowe. Kard. Höffner przekazał to wotum to przekazał przez ks. Prymasa na ręce generała Zakonu, który złożył ją na ołtarzu Cudownego Obrazu.
Na zakończenie przewodniczący episkopatu Niemiec dokonał aktu oddania się Matce Bożej i odmówił po polsku ze wszystkimi „Pod Twoją obronę” w intencji, aby Matka Boża była Orędowniczką obecnego spotkania obu Narodów, Europy i całego świata.
Następnie obecni Arcypasterze Polski i Niemiec udzielili zgromadzonym błogosławieństwa.
Wspólny śpiew i zasłonięcie Cudownego Obrazu zakończyło blisko godzinne i pełne historycznego znaczenia spotkanie Episkopatu Polski i Niemiec na Jasnej Górze.
Następnego dnia, tj., 12 września o godz. 9.00 delegacja Konferencji Episkopatu Niemiec wspólnie z biskupami polskimi pod przewodnictwem kard. Hoffnera wzięła udział w Liturgii Mszalnej odprawianej przy ołtarzu przed Cudownym Obrazem.
Na wstępie przemówił Prymas Polski. Słowo Boże wygłosił bp Alfons Nossol, ordynariusz diec. opolskiej. Przy końcu Mszy św. główny celebrans kard. Höffner jeszcze raz zaznaczył, że przybycie delegacji Konferencji Episkopatu Niemiec na Jasną Górę jest pielgrzymką do tego miejsca, z którego pragną wynieść ducha apostolskiego dla odrodzenia ludzkości. W Mszy św. uczestniczył cały episkopat Polski, duchowieństwo diecezjalne i zakonne, siostry zakonne i wierni.
Po Mszy św. członkowie dwóch episkopatów przeszli do zabytkowej sali biblioteki na Jasnej Górze. O godz. 11.00 rozpoczęła się tam wspólna konferencja Episkopatu Niemiec i Polski.
Po południu delegacja Konferencji Episkopatu Niemiec odjechała z Jasnej Góry do Trzebnicy /według relacji ówczesnego kronikarza o. Jerzego Tomzińskiego/.
