Kustosz muzeum, siostra Floriana Bogumiła Leśnicka ze zgromadzenia sióstr sercanek, przy pamiątkach po Ojcu Świętym Janie Pawle II Fot. M. Kamieniecki
Po zimowej przerwie swoje podwoje otworzyło dla zwiedzających Muzeum Archidiecezjalne w Przemyślu. Powstało ono przed ponad stu laty z inicjatywy ówczesnego ordynariusza przemyskiego, dziś św. ks. bp. Józefa Sebastiana Pelczara. Obok bezcennych pamiątek historycznych sporym zainteresowaniem zwiedzających cieszy się ekspozycja pamiątek poświęconych słudze Bożemu Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II.
Sto lat historii Muzeum Archidiecezjalne w Przemyślu zostało powołane podczas synodu diecezjalnego w 1902 r. w celu zabezpieczenia zbiorów przed dalszą degradacją. Początkowo eksponaty z dziedziny malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego gromadzono w wyższym seminarium duchownym, by w 1908 r. ulokować je nad boczną nawą kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusowego w kolegium pojezuickim. Obiekt poświęcił sam założyciel ks. bp Pelczar. Po II wonie światowej muzeum stale powiększało swe zbiory, w 1973 r. było ich już ponad 3 tysiące. Koniecznym więc stało się poszerzenie bazy wystawienniczej, co udało się zrealizować w 1988 r. dzięki staraniom ówczesnego dyrektora muzeum ks. Zbigniewa Bielamowicza. W latach 90. ubiegłego stulecia muzeum włączyło się aktywnie w wydarzenia duszpasterskie archidiecezji przemyskiej, a w 1993 r. otrzymało nazwę Muzeum Archidiecezjalne im. bł. Józefa Sebastiana Pelczara Biskupa. Obecnie placówka, nad którą od 1982 r. pieczę sprawują siostry ze Zgromadzenia Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego (założonego w 1894 r. przez ks. bp. Pelczara), gromadzi bezcenne pamiątki poprzednich pokoleń, sprzyjając refleksji nad dziedzictwem duchowym i kulturowym minionych czasów.
Pamiątki poprzednich pokoleń Do najstarszych zbiorów sztuki sakralnej Muzeum Archidiecezjalnego, które, niedotowane przez państwo, przetrwało już ponad sto lat, należy XII-wieczny Krzyż ze Zwierzynia z emalią komórkową. Równie cenne, co stare są m.in. figura - typ Madonny Śląskiej na lwie, datowana na 1375 r., szereg przykładów małopolskiej sztuki cechowej, jak fragmenty XV-wiecznych tryptyków przedstawiających scenę Ukrzyżowania Chrystusa, czy Opłakiwanie Chrystusa z końca XVI wieku. Równie cenne są zachowane w doskonałym stanie aksamity tureckie z XVII wieku spod Wiednia, ale też inne z Sambora, Rudek, Jaworowa czy słynne gobeliny z Mediolanu datowane na rok 1730. Muzeum posiada też zabytkowy zbiór ornatów rzymskich, przykład zdobnictwa z XVII, XVIII i XIX wieku. Wśród nich znajduje się niezwykle cenny XVIII-wieczny, haftowany złotem i srebrem ornat - dar ks. bp. Aleksandra Fredry dla przemyskiej katedry. Wiele eksponatów przekazano placówce jako dary, stąd nierzadko obok symboli łacińskich można tu spotkać przykłady kultury obrządku greckokatolickiego, ale też judaika. Świadectwem historii są zbiory malarstwa portretowego, obejmujące okres schyłku renesansu i rozwój baroku. Jednym z ciekawszych przykładów jest portret biskupa przemyskiego Pawła Piaseckiego z panoramą Przemyśla - z połowy XVII wieku, czy portret ks. bp. Aleksandra Antoniego Fredry, na którego tle autor umieścił sylwetki trzech kościołów: w Jarosławiu, Starej Wsi i katedrę przemyską. Najokazalszym zabytkiem polskiego portretu zbiorowego z XVIII wieku jest jednak obraz z kościoła w Dubiecku, autorstwa Mikołaja Tereińskiego, przedstawiający rodzinę Krasickich.
"Pielgrzym Nadziei" Obok spuścizny minionych stuleci Muzeum Archidiecezjalne w Przemyślu posiada jeden z bogatszych zbiorów pamiątek związanych z osobą Ojca Świętego Jana Pawła II, zatytułowany "Pielgrzym Nadziei". W odrębnej sali dzięki staraniom metropolity przemyskiego ks. abp. Józefa Michalika i przychylności samego Papieża zgromadzono liczne dary stanowiące dokument szczególnego pontyfikatu. - Wśród widocznych znaków pamięci i życzliwości Ojca Świętego wobec muzeum jest m.in. obraz ks. bp. Pelczara pobłogosławiony osobiście przez Papieża w katedrze przemyskiej podczas pamiętnej wizyty 2 czerwca 1991 roku. Cennymi pamiątkami są także: sutanna papieska, piuska, buty czy też laska Jana Pawła II, której używał m.in. w 1997 roku podczas wizyty w Dukli i Krośnie - informuje kustosz muzeum siostra Floriana Bogumiła Leśnicka ze zgromadzenia sióstr sercanek. Ponadto muzeum posiada ornaty papieskie czy prezent samego Ojca Świętego na stulecie muzeum - kryształ obrobiony techniką laserową przedstawiający postać Papieża, dar dla Jana Pawła od ambasady Chin. - Wśród darczyńców Muzeum Archidiecezjalnego jest także prof. Wanda Półtawska. Przekazała ona placówce materac gumowy, plecak i kosturek, które stanowiły nieodłączny atrybut ks. kard. Wojtyły podczas licznych wycieczek górskich w Beskidzie Niskim w latach 1967-1978 - dodaje siostra Floriana. Jedną z ostatnich pamiątek po Janie Pawle II jest alabastrowa figurka Matki Bożej Fatimskiej w szkatułce z drewna hebanowego, przekazana muzeum w 2004 roku. Ekspozycję ponad 300 niezwykłych eksponatów papieskich uzupełniają m.in. pamiątkowe medale wybijane z okazji pielgrzymek Ojca Świętego do różnych krajów świata oraz kolekcja znaczków pocztowych z jego wizerunkami. Muzeum Archidiecezjalne w Przemyślu przy ul. Czackiego 2, gdzie na gruncie wiary historia i tradycja przenikają się ze współczesnością, można zwiedzać codziennie w godzinach od 10.00 do 15.00. Mariusz Kamieniecki
